W 1994 r. do uzbrojenia armii szwedzkiej wszedł opracowany przez firmę Hagglunds bojowy wóz piechoty (BWP) CV90. Rozwinięcie jego oznaczenia to Combat Vehicle 90, czyli wóz bojowy lat 90. Konstrukcję tę doceniły też armie Holandii, Szwajcarii, Norwegii, Finlandii i Danii. Zakup pojazdu przez pięć krajów był dla Hagglunds’a dużym sukcesem. Obecnie firma ta jest częścią koncernu BAE. W oparciu o kadłub BWP CV90 powstał: wóz zabezpieczenia technicznego, dowodzenia, obserwacji artyleryjskiej, przeciwlotniczy czy prototypy lekkich czołgów CV90105 i CV90120.

W ostatnich miesiącach w mediach pojawiają się informacje o możliwości uzbrojenia Wojska Polskiego właśnie w CV90120 owstały w 1998 r. Jeśli znalazłby się on w naszej armii, w pierwszej kolejności najprawdopodobniej otrzymałyby go jednostki służące w siłach międzynarodowych. Pojazd ten zaprezentowano na MSPO 2007 r. Później przechodził on testy w Zakładach Mechanicznych w Łabędach i odbywał strzelania na poligonie w rejonie Drawska Pomorskiego.

Konstrukcja pojazdu

W lewej przedniej części kadłuba CV90120 znajduje się stanowisko kierowcy, w prawej przedział z silnikiem i układem napędowym, a w tylnej wieża. W jej lewej części jest stanowisko ładowniczego, a w prawej są miejsca dla działonowego i dowódcy. Uzbrojeniem głównym CV90120 jest 120 mm armata gładkolufowa CTG 120/L50 z zamkiem o pionowym ruchu klina pochodząca ze szwajcarskiej firmy RUAG. Za zamkiem znajduje się odbijacz łusek. Jej lufę wyposażono w przedmuchiwacz i hamulec wylotowy. Podczas strzału siła odrzutu armaty wynosi 200 kN, a jego długość 480 mm. Ze szwajcarskiej armaty można strzelać nabojami stosowanymi do armaty Leoparda 2. Prędkość początkowa niemieckiego pocisku ppanc. DM33 wystrzeliwanego z CTG 120/L50 wynosi 1680 m/s. Strzelanie bez zagrożenia dla stabilności pojazdu możliwe jest także po obróceniu wieży o 90 stopni w lewo lub prawo względem osi wzdłużnej kadłuba. Zapas amunicji do armaty wynosi 39 nabojów, a 10 z nich jest gotowych do natychmiastowego użycia. Dodatkowym uzbrojeniem pojazdu jest sprzężony z armatą 7,62 mm km zamontowany po jej lewej stronie. Na życzenie armii zamawiającej CV90120 może mieć zamontowane obsługiwane zdalnie stanowisko ogniowe uzbrojone w km kalibru 7,62 mm lub 12,7 mm oraz wyposażone w celownik dzienny, nocny i dalmierz laserowy. W pojeździe jest układ stabilizacji uzbrojenia. Dzięki niemu istnieje duże prawdopodobieństwo trafienia w cel przy strzelaniu z armaty w czasie ruchu pojazdu. Napęd obracający wieżą oraz ustawiający armatę na żądany kąt w pionie jest elektryczny. Do wyliczenia nastaw do strzelania służy opracowany w SaabTechSystems półautomatyczny system kierowania ogniem (SKO), którego „mózgiem” jest przelicznik balistyczny. Ma on w pamięci funkcje opisujące balistykę armaty i amunicji. Do cyfrowego przelicznika są wprowadzane informacje o balistycznych (m.in.: o temperaturze ładunku prochowego i zużyciu komory nabojowej), technicznych (o prędkości własnej pojazdu i celu) i meteorologicznych (o temperaturze powietrza i wietrze) warunkach strzelania. Oprócz przelicznika w skład SKO wchodzą celowniki działonowego i dowódcy. Działonowy wcelowuje armatę celownikiem UTAAS posiadającym tor dzienny i nocny – termowizyjny. Oba charakteryzują się dwoma powiększeniami. Do pomiaru odległości do celu lub innego ważnego obiektu służy dalmierz laserowy generujący falę o długości 1570 nm. Swój własny celownik DNGS posiada też dowódca. W związku z tym może on prowadzić ogień niezależnie od działonowego. Jego celownik także ma tor dzienny i nocny, każdy o dwu powiększeniach. W wieżyczce dowódcy zamontowano peryskopy. Dowódca ma możliwość wskazywania celów działonowemu. Sygnały nadchodzące ze stanowiska dowódcy pojazdu SKO traktuje jako priorytetowe. Dlatego też dowódca może przerwać działonowemu celowanie i sam nakierować armatę na ważniejszy cel. W wyliczonych nastawach do otworzenia ognia uwzględnione są poprawki na wyżej wymienione warunki strzelania. Po ustawieniu armaty na żądany kąt w pionie i w kierunku można rozpocząć prowadzenie ognia. Pojazd prezentowany na MSPO 07 miał na stropie kadłuba głowicę do obserwacji terenu w zakresie 360 stopni. W płaszczyźnie pionowej może ona kontrolować sytuację na dachach wyższych domów czy zboczach gór. Kadłub i wieżę CV90120 wykonano z pancernych płyt stalowych o cechach charakterystycznych dla BWP-ów. Płyty te są odporne na uderzenia pocisków z armat małokalibrowych i broni strzeleckiej. Pojazd wyposażono w cyfrową szynę transmisji danych i pokładową sieć CAN. Wszystkie systemy, układy i urządzenia konieczne dla prawidło wego funkcjonowania pojazdu są nadzorowane przez elektroniczny układ diagnostyczny. Źródłem napędu CV90120 jest czterosuwowy silnik wysokoprężny o mocy 600kW (804 KM), a moc jednostkowa CV90120 wynosi 17,1 k W/t. W układzie napędowym znajduje się skrzynia przekładniowa o 4 przełożeniach do jazdy w przód i 2 do jazdy w tył. Kierowca prowadzi pojazd używając wolantu, a przestrzeń przed wozem obserwuje on przez 3 peryskopy. W skład układu jezdnego wchodzi 14 kół nośnych, 2 koła napędowe i 2 napinające. Napędowe znajdują się z przodu kadłuba, a napinające z tyłu. Każde z kół opasają jednogrzebieniowe gąsienice o szerokości 533 mm.

Michał Nita

 WIięcej na stronach MMS "Komandos" 12/2007